23 07 2014 archeolodzy Gniew

Zapraszamy na konferencję prasową przedstawiającą
odkrycia archeologów szóstego sezonu wykopalisk w Gniewie.
Konferencja odbędzie się 25 lipca 2014 r. o godz. 11.00
na placu Grunwaldzkim 16\17 w sali kameralnej biblioteki w Gniewie.
Serdecznie zapraszamy.

 

Badania archeologiczne w Gniewie kolejny raz odkryły tajemnice tego miasta

W 2009 roku podczas prac konserwatorskich w gniewskiej świątyni natknięto się na kryptę Radziwiłłów. Znaleziskiem od razu zainteresowali się specjaliści, m.in. dr hab. Małgorzata Grupa, archeolog z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W pierwotnym założeniu miano zbadać samą kryptę jednak cenne znaleziska spowodowały, że wykopaliska przeniosły się na teren całego kościoła. Archeolodzy goszczą w Gniewie już szósty rok, a ich praca przyczyniła się do znacznego przybliżenia wiedzy na temat życia w minionych wiekach.
Badania po raz kolejny potwierdziły istnienie świątyni pogańskiej zlokalizowanej wewnątrz obecnego kościoła. Odkopano też pochodzące z tego samego okresu pochówki dzieci, u których wokół szyi odnaleziono szklane koraliki w zielonym i brązowym kolorze. Budowa świątyni pogańskiej datowana jest wstępnie na drugą połowę XII wieku.
Najwięcej informacji wykopaliska przyniosły jednak na temat populacji ludzkiej i dziejów kościoła od XIV do końca XVIII wieku.
Podczas tegorocznych wykopalisk w nawie głównej znaleziono pochówek z 1692 roku ks. proboszcza Józefa Martiniego, o którym wizytator pisał, że bardzo dbał o kościół w Gniewie, w Walichnowach i Tymawie. Kolejnym proboszczem w Gniewie był ks. Kazimierz Jungowski, który zmarł 14 stycznia 1726 roku, a pochowany był 28 lutego. Z pogrzebem czekano tak długo, ponieważ z Polski przybyło wiele możnych osób, a uroczystość pogrzebową sprawował opat pelpliński bp Tomasz Czapski. Ks. Jungowskiego pochowano w prezbiterium po prawej stronie ołtarza, co również potwierdziły tegoroczne badania. – W ostatnią drogę, oprócz szat liturgicznych, które mieli na sobie wszyscy księża znalezieni pod posadzką w gniewskim kościele, ubrano go w grube wełniane skarpety i skórzane laczki ocieplone grubym filcem – opowiada dr Małgorzata Grupa.
Na starym przykościelnym cmentarzu, od wschodniej strony świątyni, odkryto ossuarium, a obok pochówek maleńkiego dziecka. Rzadkością jest wkładanie do dziecięcych grobów dewocjonaliów, jednak w tym przypadku dziecko było wyposażone w duży mosiężny krzyż. Na jego spodniej stronie zachowały się odciski najprawdopodobniej lnianej tkaniny w splocie płóciennym 1/1, z której mogła być uszyta koszulka grobowa lub powijaki. Dorośli mieli szkaplerze i medaliki m.in. z przedstawieniem św. Ignacego Loyoli i św. Franciszka Ksawerego.
Wyposażenie grobowe zmarłych Gniewian i okolicznej szlachty jest wyjątkowo bogate, a liczba szat jedwabnych jest niezwykle imponująca. Jak mówi archeolog Małgorzata Grupa: w badaniach zebrano próbki setek rodzajów jedwabiu i żaden wzór się nie powtarza. Ubiory wykonywane były w żywych kolorach, przewodziły żółcie, brązy, fiolety. W kobiecych strojach natomiast dominowały koronki przy rękawach przepięknych sukien oraz kwiaty przyczepiane do sukni. Na podstawie tych znalezisk powstała kolekcja ubiorów prezentowana podczas spektakli pt. „Moda w obliczu śmierci, czyli sen archeologa”, które odbywały się w lipcu w Gniewie. Celem grupy archeologów była jak najwierniejsza rekonstrukcja strojów wraz z detalami, które znaleziono m.in. Gniewie.
Jeszcze raz badania potwierdziły, że miasto Gniew do końca XVIII wieku było ważnym punktem na mapie Polski i należało do jednych z najlepiej prosperujących w tym regionie. Funkcjonujący od wczesnego średniowiecza port rzeczny przynosił ogromne zyski, co jest doskonale widoczne w grobach jego mieszkańców.
Jak w poprzednich latach, tak i teraz pod opieką dr hab. Małgorzaty Grupy pracują studenci Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, jego absolwenci oraz doktoranci.

Agnieszka Piecuch

 23 07 2014 Gniew archeolodzy

Archeolodzy w trakcie badań, fot. M. Nowak

23 07 2014 Gniew pochowek ksiedza

Pochówek księdza Józefa Martini z 1692 r.,fot. D.Grupa

23 07 2014 Gniew Krucyfiks mosiezny

Krucyfiks mosiężny przy pochówku dziecka na cmentarzu

23 07 2014 Gniew but skorzany

But skórzany z ociepliną z pochówku osoby duchownej w prezbiterium

23 07 2014 Gniew Relikty wianka

Relikty wianka grobowego przy pochowku dziecka na cmentarzu

 

23 07 2014 Gniew pochowki na najstarszej czesci cmentarza przykoscielnego

Pochówki na najstarszej części cmentarza przykościelnego