Po latach starań i przygotowań nadszedł dzień, który na trwałe zapisze się w historii Zamku w Kwidzynie. 26 czerwca 2026 roku podczas konferencji prasowej ogłoszono rozpoczęcie jednej z największych inwestycji w dziejach tego wyjątkowego zabytku. Choć formalności dopełniono już wcześniej, to właśnie teraz projekt nabiera realnych kształtów.
Mowa o przedsięwzięciu „Kompleksowe prace budowlano-konserwatorskie w zamku Zamku w Kwidzynie wraz z adaptacją do celów wystawienniczych lokali usytuowanych w sąsiedniej nowej zabudowie”, które otrzymało dofinansowanie
z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) oraz
z budżetu państwa.
Gości na zamku przywitał dr hab. Janusz Trupinda, Dyrektor Muzeum Zamkowego
w Malborku. W konferencji wzięli udział: Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marek Krawczyk, Wicewojewoda Pomorski Emil Rojek, Przewodniczący Rady Miejskiej
w Kwidzynie Andrzej Krzysztofiak, Burmistrz Miasta Kwidzyna Sebastian Kasztelan oraz Piotr Stec, Doradca Sekretarz Stanu Adriany Porowskiej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Merytoryczną stronę projektu reprezentowały Monika Rogalewska, koordynator projektu z Działu Konserwacji Zamków Muzeum Zamkowego w Malborku, oraz Agnieszka Kowalska, Zastępca Dyrektora ds. naukowo-konserwatorskich.
Jak podkreślił Wiceminister Krawczyk, projekt ma znaczenie wykraczające daleko poza same mury zamku jest to nowy rozdział nie tylko dla obiektu, ale dla całego miasta.
W podobnym tonie wypowiadał się Wicewojewoda Emil Rojek, zwracając uwagę na coś, co dla Kwidzyna ma szczególną wagę: środki popłynęły nie do większego miasta,
a właśnie tutaj, co otwiera realną szansę na rozwój samego miasta, regionu i lokalnej turystyki.
Burmistrza Sebastiana Kasztelana wspomniał o planowanej wystawie „Taki oto Kwidzyn”, a także nadmienił, że jest to efekt współpracy między Muzeum Zamkowym
w Malborku a miastem. Dotychczas niewykorzystane lokale na starówce zyskają nowe życie, stając się przestrzenią wystawienniczą, która tchnie życie nie tylko w sam zamek, ale i w okolicę. Burmistrz nie zapomniał podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do powstania projektu.
O tym, co stoi za inwestycją, mówiła Monika Rogalewska. Jak podkreśliła, głównym celem jest ochrona zabytku i podniesienie jego atrakcyjności poprzez stworzenie infrastruktury sprzyjającej aktywnemu uczestnictwu w kulturze.
A co realnie czeka kwidzyński zamek? Remont obejmie całość budowli od wnętrz po zewnętrzną bryłę i będzie prowadzony na wszystkich kondygnacjach, z myślą o ożywieniu przestrzeni, które do tej pory stały nieużywane. Lokal przy ul. Kruka 1 przejdzie metamorfozę i stanie się domem dla wystawy stałej „Taki oto Kwidzyn”, wyposażonej w nowoczesny sprzęt. Zmieni się też otoczenie zamku, zagospodarowane zostaną sąsiadujące tereny zielone.
To jednak coś więcej niż remont: to inwestycja w nową jakość życia kulturalnego miasta. Kluczowym partnerem przedsięwzięcia jest kwidzyńskie Stowarzyszenie Eko-Inicjatywa, z którym muzeum będzie współtworzyć ofertę kulturalno-edukacyjną wykraczającą poza mury zamku, docierając także na okoliczne obszary wiejskie. W planach są również zajęcia z edukacji ekologicznej skierowane do grup ze szczególnymi potrzebami, które będą realizowane właśnie ze Stowarzyszeniem, w duchu łączenia ochrony dziedzictwa z troską o środowisko i dostępność dla wszystkich. Projekt sięga też poza granice kraju – muzeum nawiązało partnerstwo z hiszpańskim Vilamuseu (Muzeum Miejskim w La Vila Joiosa) oraz Castalla Council w prowincji Alicante, Hiszpanii.
Nie zabraknie też nowoczesności: muzeum postawi na większą dostępność cyfrową,
w tym cykliczne wydarzenia online.
Konkretny harmonogram realizacji tego projektu przedstawiła Zastępca Dyrektora Agnieszka Kowalska. Umowa o dofinansowanie została podpisana 1 czerwca 2026 roku, a cały projekt musi zostać zrealizowany do końca 2029 roku. Do końca sierpnia 2026 zamek pozostanie jeszcze otwarty dla zwiedzających, jednak już z początkiem września rozpoczną się przygotowania do kompleksowych prac remontowo-konserwatorskich, a obiekt zostanie zamknięty dla odwiedzających.
Na koniec głos zabrał Piotr Stec – Doradca Minister Adriany Porowskiej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, zapraszając wszystkich, którzy w Kwidzynie jeszcze nie byli, zaznaczając w Kwidzynie czekają: piękny zamek, świetne wystawy, fascynująca historia i obiecująca przyszłość. Najlepszym podsumowaniem całego spotkania były jednak słowa Wiceministra Krawczyka: kultura i dziedzictwo narodowe są najważniejsze.
Więcej o projekcie: https://zamek.malbork.pl/projekt/feniks-kwidzyn-o-programie/
Foto: Aleksander Łubiński/UM Kwidzyn
