31 sierpnia obchodzimy Dzień Solidarności i Wolności, ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 2005 roku. Święto upamiętnia wydarzenia Sierpnia 80 oraz podpisanie Porozumienia Gdańskiego, które otworzyło drogę do powstania NSZZ „Solidarność”.
Fala protestów rozpoczęła się już na początku lipca 1980 roku od strajków na Lubelszczyźnie, będących reakcją m.in. na podwyżki cen żywności. 14 sierpnia strajk rozpoczęli pracownicy Stoczni Gdańskiej. Jednym z bezpośrednich powodów protestu było zwolnienie z pracy Anny Walentynowicz, działaczki Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża.
W kolejnych dniach do protestu dołączały następne zakłady pracy. 16 i 17 sierpnia powołano Międzyzakładowy Komitet Strajkowy pod przewodnictwem Lecha Wałęsy. Strajkujący sformułowali 21 postulatów, wśród których kluczowe znaczenie miało żądanie utworzenia niezależnych i samorządnych związków zawodowych.
Protesty szybko objęły kolejne regiony Polski. Strajkowały setki zakładów pracy, a skala społecznego sprzeciwu zmusiła władze PRL do podjęcia rozmów ze strajkującymi. Do końca sierpnia gdański MKS skupiał około 800 zakładów pracy.
31 sierpnia 1980 roku w Sali BHP Stoczni Gdańskiej podpisano Porozumienie Gdańskie pomiędzy Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym a Komisją Rządową. Był to przełomowy moment, który doprowadził do powstania niezależnych i samorządnych związków zawodowych.
17 września przedstawiciele Międzyzakładowych Komitetów Założycielskich i Międzyzakładowych Komisji Robotniczych z całej Polski zdecydowali o utworzeniu ogólnopolskiego NSZZ „Solidarność” oraz powołali Krajową Komisję Porozumiewawczą. Projekt statutu związku przyjęto 22 września, a 10 listopada 1980 roku NSZZ „Solidarność” został zarejestrowany.
Wydarzenia Sierpnia 80 zapisały się na trwałe w historii Polski i Europy. Powstanie „Solidarności” stało się początkiem przemian, które w kolejnych latach przyczyniły się do upadku systemu komunistycznego w Europie Środkowo-Wschodniej.
Pamiętając o tych wydarzeniach, oddajemy hołd wszystkim, którzy swoją odwagą, determinacją i solidarnością przyczynili się do odzyskania przez Polskę wolności i suwerenności.
